ÜNYE KÜLTÜR MERKEZİ İNŞAATINDA KAMU ZARARI OLUŞMADI MI?
Yıllara yayılan gecikme, katlanan maliyetler, tutulmayan sözler ve sorgulanmayan siyasi sorumluluklar…
Ünye'nin yıllardır beklediği Kültür Merkezi inşaatı, artık yalnızca geciken bir kamu yatırımı olmaktan çıkmış, siyasi temsilcilerin, yerel yöneticilerin ve ilgili kurumların sorumluluklarının sorgulanması gereken önemli bir meseleye dönüşmüştür.
Bugün inşaatın tamamlanma aşamasına gelmesi elbette Ünye adına sevindiricidir. Ancak asıl konuşulması gereken, bu yatırımın neden yıllarca tamamlanamadığı, verilen sözlerin neden sonuçsuz kaldığı ve geçen zaman içerisinde kamu kaynaklarına ne kadarlık ek maliyet yüklendiğidir.
Çünkü bir yatırımın sonunda tamamlanması, yıllarca geciktirilmiş olmasının hesabını ortadan kaldırmaz. Bugün ortaya çıkan sonucu konuşurken, bu noktaya gelene kadar yaşananları ve kaybedilen yılları da unutmamak gerekiyor.
2018'DE BAŞLAYAN HİKÂYE, 2020'DE BİTECEKTİ!
Ünye Kültür Merkezi'nin ilk ihalesi 2018 yılında gerçekleştirildi. 7 Ağustos 2018 tarihinde ihalesi yapılan proje, 23 milyon 452 bin TL + KDV bedelle Seler Taahhüt Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne verildi.
Dönemin Ünye Kaymakamı Ümit Hüseyin Güney, 7 Eylül 2018 tarihinde yaptığı açıklamada, toplam 8 bin 242,76 metrekare alana sahip olacak Kültür Merkezi'nin 2020 yılında tamamlanmasının hedeflendiğini duyurdu.
Dönemin açıklamalarında, projenin Ünye'ye kazandırılmasında emeği ve desteği bulunan, o dönem Kültür ve Turizm Bakanı ve AK Parti Genel Başkan Vekili olan Ünyeli hemşehrimiz Numan Kurtulmuş'a da teşekkür edilmişti.
Ancak beklenen olmadı.
İnşaat sürecinde yaşanan sorunlar, yüklenici firma ile ödeme ve hak ediş süreçlerine ilişkin sıkıntılar, çalışmaların durmasına ve ilk sözleşmenin tasfiye edilmesine kadar uzandı. Ünye'nin heyecanla beklediği kültür merkezi, yıllarca tamamlanamayan bir kamu yatırımına dönüştü.
Dönemin Ünye Belediye Başkanı Hüseyin Tavlı da yüklenici firmanın hak ediş ödemelerine ilişkin sorunları gündeme taşımış, dönemin siyasi temsilcileriyle Ankara'da çeşitli temaslarda bulunulmuştu.
2023 yılında ikmal ihalesi gerçekleştirildi ve inşaat yeniden başladı. Bu defa Ünye halkına 12 ay içerisinde tamamlanacağı yönünde hedef gösterildi.
Ancak bu takvim de geride kaldı.
Kültür ve Turizm Bakanlığının 2024 yılı idare faaliyet raporunda inşaatın fiziki gerçekleşme oranı yüzde 55 olarak açıklanırken, 2025 yılında tamamlanması hedefleniyordu. Buna rağmen 2026 yılına gelindiğinde hâlâ tamamlanma ve hizmete açılma tarihleri konuşuluyordu.
Bir başka ifadeyle, 2020 yılında hizmete açılması planlanan yatırım, aradan geçen yıllara rağmen Ünye halkının kullanımına sunulamadı.
SİYASETİN SÖZLERİ, FOTOĞRAFLARI VE SOSYAL MEDYA GÖRÜNÜRLÜĞÜ…
Ünye Kültür Merkezi'nin yapım sürecinde dikkat çeken konulardan biri de siyasi temsilcilerin projeye yaklaşımı oldu.
İnşaatın durduğu, ödenek ve ödeme sorunlarının yaşandığı, yüklenici firmaların işi bıraktığı dönemlerde Ünye'nin ihtiyacı olan bu yatırımın takip edilmesi ve sonuçlandırılması için nasıl bir siyasi irade ortaya konulduğu bugün hâlâ tartışma konusudur.
Siyasi çekişmeler, kişisel hesaplaşmalar, küskünlükler, makam ve mevki mücadeleleri, siyasi PR çalışmaları ve sosyal medyada görünür olma yarışı arasında Ünye'nin önemli bir yatırımı yıllarca bekledi.
Kültür merkezinin önünde fotoğraf vermek, Ankara ziyaretlerini paylaşmak, yapılan görüşmeleri müjde olarak duyurmak ve çeşitli tarihlerde tamamlanma sözleri vermek kolaydı.
Peki, bütün bu açıklamaların ardından neden sonuç alınamadı?
Verilen tarihler neden sürekli değişti? Yüklenici firmaların işi bırakmasına kadar uzanan sorunlar neden zamanında çözülemedi? Ünye'nin ihtiyacı olan bir kültür merkezi neden yıllarca siyasi açıklamaların, ziyaretlerin ve vaatlerin konusu olmaktan öteye geçemedi?
Bu süreçte siyasi temsilcilerin yeterince bilgilendirilip bilgilendirilmediği, yerel düzeyde gerekli takibin yapılıp yapılmadığı ve bürokratik süreçlerin etkin yönetilip yönetilmediği de sorgulanmalıdır.
Bir kamu yatırımının ilerlemesi için yalnızca söz vermek değil, verilen sözün gereğini yerine getirmek gerekir.
KENAN SELİM ARGAN'IN AÇIKLAMALARI VE GEÇMİŞİN HESABI
Dönemin AK Parti Ünye İlçe Başkanı Kenan Selim Argan da Kültür Merkezi'nin yapım süreciyle ilgili açıklamalarda bulunmuş, Ankara'daki temasları ve yatırımın yeniden başlamasına yönelik girişimleri kamuoyuyla paylaşmıştı.
İlgili açıklama:
https://www.facebook.com/share/v/18wy72RCN3/?mibextid=wwXIfr
Ancak aradan geçen yıllar, yapılan açıklamalarla ortaya çıkan sonuçlar arasındaki farkı daha görünür hâle getirdi.
Siyasi temsilcilerin ve yerel yöneticilerin görevi yalnızca bir yatırımın başlamasına aracılık etmek değildir. Asıl görev; yatırımın planlanan zamanda tamamlanmasını sağlamak, karşılaşılan sorunları zamanında çözmek ve kamu kaynaklarının etkin kullanılmasını takip etmektir.
Bugün geçmiş dönemin siyasi kadrolarına da bazı sorular yöneltilmelidir:
İlk yüklenici döneminde yaşanan sorunlar neden zamanında çözülemedi? Ödenek ve hak ediş süreçlerindeki aksaklıklar neden yatırımın durmasına kadar ilerledi? İkinci ihale sonrasında açıklanan tamamlanma takvimi neden gerçekleştirilemedi?
Bu soruların yanıtları verilmeden, geçmişteki siyasi girişimleri yalnızca başarı olarak sunmak kamuoyundaki soru işaretlerini ortadan kaldırmayacaktır.
İKTİDAR KADAR MUHALEFET DE SORGULANMALI!
Bu süreçte sorgulanması gerekenler yalnızca iktidar temsilcileri değildir.
Ünye'de faaliyet gösteren muhalefet partilerinin yerel temsilcileri de yıllara yayılan bu gecikme karşısında ne kadar etkili bir denetim ve takip görevi üstlendiklerini açıklamalıdır.
Böylesine önemli bir kamu yatırımı yıllarca tamamlanamazken muhalefet temsilcileri hangi girişimlerde bulundu? Konuyu kaç kez ilgili bakanlıklara, denetim mercilerine veya yetkili kurumlara taşıdı? Kamuoyunu bilgilendirmek, maliyet artışını sorgulamak ve yatırımın tamamlanmasını sağlamak adına hangi somut adımları attı?
Muhalefet olmak yalnızca iktidarın açıklamalarına tepki göstermek veya seçim dönemlerinde eleştiri yapmak değildir. Kamu yatırımlarının takibi, kamu kaynaklarının korunması ve hesap sorulması da muhalefetin temel sorumlulukları arasındadır.
Elbette sessiz kalmak tek başına hukuken kamu zararına ortak olmak anlamına gelmez. Ancak yıllarca devam eden böylesine önemli bir yatırım gecikmesi karşısında denetim ve takip görevini yerine getirmeyenlerin siyasi sorumluluğu da tartışılmalıdır.
Ünye'nin yıllardır beklediği bir yatırımın gecikmesi karşısında iktidarıyla muhalefetiyle bütün siyasi aktörlerin kendi dönemlerini, girişimlerini ve sonuçlarını kamuoyuna anlatması gerekmiyor mu?
YEREL İDARECİLERİN SORUMLULUĞU NEREDE BAŞLIYOR?
Meselenin bir diğer önemli boyutu da yerel yönetimlerin ve yerel idarecilerin sorumluluğudur.
Kültür Merkezi yatırımının ihale ve yapım süreçlerinin doğrudan hangi kurumun yetkisinde olduğu ayrı bir hukuki konudur. Ancak bir ilçede yıllarca tamamlanamayan böylesine önemli bir kamu yatırımı karşısında yerel idarecilerin takip, koordinasyon, bilgilendirme ve gerekli girişimlerde bulunma sorumluluğu da göz ardı edilemez.
Ünye'nin ihtiyaçlarını Ankara'ya doğru şekilde anlatmak, yatırımların takibini yapmak, ilgili kurumlarla koordinasyonu sağlamak ve karşılaşılan sorunların çözümü için girişimlerde bulunmak yerel yöneticilerin de sorumluluk alanındadır.
Siyasi temsilcilerin ve yerel yöneticilerin makamları yalnızca törenlerde, ziyaretlerde ve açılışlarda görünmek için değildir. Asıl görev, bir yatırımın önündeki engelleri aşmak, sonuç almak ve vatandaşın hakkını korumaktır.
Peki, Ünye Kültür Merkezi'nin yıllarca tamamlanamamasında yerel idarecilerin takip ve koordinasyon eksikliklerinin payı var mıdır?
Siyasi iradenin yeterince bilgilendirilmemesi, yerel düzeyde yaşanan koordinasyon sorunları ve kişisel ya da siyasi çekişmeler bu yatırımın gecikmesinde etkili olmuş mudur?
Bu soruların da açıkça cevaplanması gerekiyor.
26 MİLYONLUK YATIRIMIN BUGÜNKÜ BEDELİ NE?
Meselenin belki de en önemli boyutu ekonomik sonuçlarıdır.
İlk ihalesi yaklaşık 26 milyon TL seviyesinde gerçekleştirilen yatırımın, yıllar içerisinde değişen ihale koşulları, sözleşmenin tasfiye edilmesi, yeniden ihale, inşaatın durması ve uzayan yapım süreci nedeniyle bugün hangi toplam maliyete ulaştığı kamuoyunun bilmesi gereken en önemli konulardan biridir.
Burada yalnızca ilk ihale bedeliyle son ihale bedelini karşılaştırmak yeterli değildir.
İlk sözleşmenin tasfiye edilmesi, yapılan imalatlar, ikmal ihalesinin bedeli, fiyat farkları, ek işler, süre uzatımları ve diğer harcamalar birlikte değerlendirilmelidir.
Ayrıca inşaatın zamanında tamamlanamaması nedeniyle Ünye'nin yıllarca bu merkezden yararlanamamasının ekonomik ve toplumsal maliyeti de göz ardı edilmemelidir.
Bu nedenle Kültür ve Turizm Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların şu konularda kamuoyunu bilgilendirmesi gerekiyor:
İlk ihale bedeli ve tasfiye sürecinin mali sonuçları,
İkmal ihalesinin toplam bedeli,
Bugüne kadar yapılan toplam harcama,
Projenin güncel ve nihai maliyeti,
Gecikmeler nedeniyle ortaya çıkan ek maliyetler,
Yüklenici firmalara uygulanan cezalar ve bu cezaların tahsilat durumu,
Projenin gecikmesinde idari veya teknik kusur bulunup bulunmadığı.
Kamu zararı oluşup oluşmadığı, varsa hangi tutarda oluştuğu ve bu zararda herhangi bir kişi ya da kurumun sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ancak belgeler ve yetkili denetim sonuçlarıyla ortaya konulabilir.
Ancak kamuoyunun bu soruları sorması için bir denetim raporunun yayımlanmasını beklemek gerekmiyor.
Çünkü kamu kaynağının kullanıldığı her yatırımda şeffaflık ve hesap verebilirlik esastır.
BUGÜN BAŞARI OLARAK SUNULAN SÜRECİN DÜNÜ NEDEN UNUTULUYOR?
Bugün inşaat tamamlanma aşamasına geldiğinde yeniden siyasi ziyaretler, incelemeler ve açıklamalar gündeme geliyor.
Önceki dönem Millî Eğitim Bakanı ve AK Parti Ordu Milletvekili Mahmut Özer'in Kasım 2026'da inşaat alanında yaptığı incelemede merkezin kısa süre içerisinde tamamlanacağı açıklandı. Daha önce, Haziran 2026'da Belediye Başkanı Hüseyin Tavlı da yüklenici firmaya gecikilen her gün için ceza uygulandığını ifade etmişti.
Elbette bugün inşaatın tamamlanması için gösterilen çaba önemlidir. Ünye'ye kazandırılacak bir kültür merkezinin bitirilmesi herkesin ortak beklentisidir.
Ancak bir yatırımın tamamlanma aşamasına gelmesi, geçmişte yaşanan gecikmelerin üzerini örtmemelidir.
Bugün başarı olarak anlatılan sürecin dününde neler yaşandığını da hatırlamak gerekiyor.
Yıllarca bekleyen Ünye halkı, verilen sözleri, ertelenen tarihleri, duran inşaatı ve yeniden başlayan çalışmaları unutmuş değil.
Bir yatırımın tamamlanması elbette hizmettir. Ancak yıllarca tamamlanamamasının nedenlerini açıklamak da sorumluluktur.
Siyasi temsilciler bugün inşaatın önünde fotoğraf verirken geçmişte neden sonuç alınamadığını da anlatabilmelidir.
Çünkü başarı yalnızca sonuca sahip çıkmakla değil, geçmişte yaşanan aksaklıkların hesabını verebilmekle de ölçülür.
ÜNYE'NİN İSTEDİĞİ FOTOĞRAF DEĞİL, HESAP VEREBİLEN YÖNETİM!
Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Ünye'ye bir kültür merkezi kazandıramayacak kadar güçsüz değildir. Devletin imkânları, kaynakları ve kurumları vardır.
Öyleyse mesele yalnızca kaynak yetersizliğiyle açıklanabilir mi?
Bir kamu yatırımı neden yıllarca tamamlanamaz? Ödenekler neden zamanında ve etkin şekilde yönlendirilemez? Yüklenici firmalar neden işi bırakır? Verilen sözler neden sonuçsuz kalır? Yerel yöneticiler ve siyasi temsilciler neden bu sürecin takipçisi olamaz?
Bütün bu sorular cevap bekliyor.
Üstelik başarısızlıkları sorgulamak yerine başarı gibi sunanları alkışlayanlar, geçmişi araştırmadan yapılan siyasi paylaşımlara destek verenler ve hesap sorulması gereken yerde sessiz kalanlar da bu tartışmanın dışında tutulmamalıdır.
Çünkü sorgulanmayan gecikmeler, hesap sorulmayan ihmaller ve alkışlarla geçiştirilen başarısızlıklar, aynı sorunların tekrar yaşanmasına zemin hazırlar.





Yorumlar